مشكل بنده از آنجا ناشي مي شود كه هيچ نوع امكاناتي براي پيگيري خبرهايي كه اين گوشه و آن گوشه دربارة من و يا از قول من نوشته مي شود، ندارم. خودم هستم و خودم و در روز خيلي هنر كنم يك ساعت يا كمي كمتر و بيشتر را نمي توانم صرف پيگيري اين جور چيزها بكنم. نه منشي دارم، نه روابط عمومي يا واحد پيگيري اخبار و نه ادارة حقوقي كه دنبال كارهايم را بگيرد. در عين حال در اين وانفساي اطلاع رساني، خبرنگاران داخلي و خارجي كه در به در دنبال كساني مي گردند كه حرفي اندك متفاوت با موضع مقامات بزنند، يقه ما را ول نمي كنند. هر كدام سئوال هايي مي كنند و جوابهايي مي گيرند و سپس آنها را با دانسته ها يا برداشت هاي قبلي خود در مي آميزند و يك معجوني مي شود كه تا نخوري نداني.

هستند برخي آدمهاي سياسي، در هر طيفي، كه وقتي خبرنگار با آنها تماس مي گيرد چند باري پشت چشم نازك مي كنند و اول از همه، ايل و آباء خبرنگار يا رسانة متبوعش را مورد بررسي قرار مي دهند. سپس يك فصل راجع به سئوال ها با او كلنجار مي روند، دست آخر مي گويند كتبي بفرست، شرط هم مي گذارند كه خارج از اين سئوال ها نباشد. بعد كه خبرنگار مصاحبه اش را كرد متن شده و تنظيم شده را از او مي خواهند؛ سپس حرفهاي خودشان را در آن كم و زياد مي كنند و با هزار اكراه رضايت مي دهند منتشر شود. سرانجام وقتي منتشر شد و عكس چهرة مبارك را به همراه يكي از جملات خودشان كه تيتر شده است مي بينند، سر حساب مي شوند كه يك دسته گلي به آب داده اند. نهايتاً هم همة كاسه كوزه ها را سر خبرنگار مي شكنند و حرفهاي خودشان را تكذيب مي كنند.

اين حقير چنين رفتاري را نمي پسندم و معمولاً با خبرنگاران، چه داخلي و چه خارجي، بسيار راحتتر برخورد مي كنم. تجربه نشان مي دهد كه با اين روش به نسبت حجم مصاحبه ها و صحبت هايي كه دارم كمتر دچار مشكل مي شوم. البته متأسفانه گهگاه برخي خبرنگاران ناشي هر جا متوجه صحبت هاي آدم نمي شوند از خودشان يك چيزهايي به هم مي بافند كه مطالبي از آنها فهميده نمي شود. بعضي وقتها هم سردبير محترم يا آب مي بندد به خبر يا آتش و يا هر چه كه خودش دوست دارد با دستكاري جملات سر هم مي كند. مشكل ويرايش متن هم اغلب پابرجاست و بعضي وقتها نگاه مي كنم اگر خبرنگار يا سردبير همان جملات محاوراتي بنده را نقل كند و ويرايش نكند مطالب رساتر است. اجازه دهيد از همة اين مشكلات بگذريم. خلاصه كلام اين كه اگر آدم بخواهد تمام گفته هايش پاستوريزه و بي عيت و نقص منتشر شود بهتر است اصلاً مصاحبه نكند و حتي در جايي كه احتمالاً خبرنگار نشسته است سخن نگويد، كه البته در اين صورت بايد دور فعاليت سياسي و اجتماعي را هم خط بكشد.

بعد از اين مقدمات، برگردم به قضيه اي كه اخيراً حضرات كيهانيون عليه حقير علم كرده اند و متأسفانه اگر تكذيب نشود و توضيح داده نشود، مي تواند كار دست آدم بدهد. اين را بگويم كه ما كارمان از اين حرفها گذشته است كه نامه بنويسيم: "جريدة شريفة كيهان، در متن خبري كه ... لطفاً برابر قانون مطبوعات به درج اين تكذيبيه اقدام فرماييد"! همة شما نيك مي دانيد كه هنوز مادر نزاييده آن قاضي مطبوعاتي كه بتواند حسين آقاي يل را محكوم كند. رسانه معظم كيهان پشتش به افلاك گرم است و از حكومت هفت دولت آزاد. هر چه بخواهد مي كند و در اين دنيا كه از بازخواستي هراس ندارد، آن دنيايش را هم خدا مي داند.
از آن طرف هم موضوع طوري نيست كه بگوييم ولش كن هر چه مي خواهند بنويسند. يك وقت ديدي الكي الكي همين شد سند و بعضي ها با خودشان گفتند كه "لابد طرف يك گافي داده است كه صدايش در نمي آيد". از آنجا كه به احتمال زياد نظير همين مطالب و بلكه دولا پهناي آن در برخي بولتن هاي خاص كه دست از ما بهتران مي رسد نيز آمده و مي آيد چه بهتر كه لااقل در مورد مطلب كيهان كه چه بسا بي منشأ از همانها نباشد توضيحي داده شود، تا هم ميزان دقت و شرافت حرفه اي اينها معلوم شود و هم آنها كه به كار پرزحمت پرونده سازي اشتغال دارند هواي كار دستشان بيايد.

ماجرا از اين قرار است كه اوايل اسفند ماه گذشته اين حقير در جلسه مجمع نمايندگان ادوار مجلس دعوت داشتم. بعد از سخنراني هاي اصلي نوبت به تريبون آزاد رسيد كه به هر متقاضي حداكثر 5 دقيقه وقت براي صحبت داده مي شد. در آن جلسه نمايندگاني از دوره هاي مختلف گذشته مجلس حضور داشتند و خلاصه سوته دلان گرد هم بودند. چند خبرنگار هم اول برنامه كه سخنرانان اصلي صحبت مي كردند، حضور داشتند و بعد رفتند. من تقريباً جزء آخرين افرادي بودم كه نوبت تريبون آزاد به آنها رسيد. سخنراني پرشوري را بر سياق درد دل با همكاران گذشته ارائه كردم كه گويا به دل آنها نيز نشست. هفته هاي قبل از ارجاع پروندة ايران به شوراي امنيت بود و اغلب آنها ضمن نگراني شديد دوست داشتند از كم و كيف موضوع اطلاعات بيشتري كسب كنند. زماني كه مهلتم تمام شد و نشستم به تقاضاي بسياري از حضار وقت مجددي به من داده شد و در 5 دقيقه دوم مطالبم را ارائه دادم. طبيعتاً حقير پاسخگوي گفته هايم در آن سخنراني هستم و اگر شيطنت دوستاني كه سر به سر ما مي گذارند ادامه يابد ناگزير آن را در سطح گسترده تري منتشر مي كنم تا افكار عمومي بدانند كه ما چه گفته ايم و امثال كيهان چه روايت كرده اند. آن وقت معلوم خواهد شد كه چه كسي ضرر مي كند.

بعد از اتمام جلسه ديدم يك خانم خبرنگار مسن ايتاليايي از من سئوالاتي دارد. سئوال و جواب ما به انگليسي دو سه دقيقه اي بيشتر طول نكشيد. وي خبرنگار روزنامه معروف ريپوليكا بود و كارتش را هم به من نشان داد. به هر حال او از مجموع سخنراني من و سئوالات كوتاهي كه پرسيده بود گزارشي را در روزنامه فوق به تاريخ 7 مارس 2006 (برابر با 16 اسفند 84) به چاپ رساند. ترجمه گزارش فوق را در ادامة اين متن ضميمه كرده ام. قبل از ادامه ماجرا دو توضيح كوچك را عرض كنم. نخست اينكه متن خبر عمدتاً چينش هايي است كه خانم خبرنگار مذكور از صحبت هاي من گرفته است كه البته از برخي اغلاط غيرمهم خالي نيست؛ اما تيتر مطلب توسط سردبير خود روزنامه انتخاب شده و برداشت و تفكر آنهاست و ضمناً نگفته اند كه اين را شيرزاد گفته است. نكته ديگر آن است كه خبرنگار مذكور از قول آقا رضاي خاتمي نقل كرده كه فلاني (يعني بنده) جزو سه نفر نخست ايران در زمينه انرژي هسته اي است. ظاهراً اين حرف، كه البته هم درست نيست و هم دكتر خاتمي به اين شكل آن را نگفته است، بسيار بر "برادر حسين" و متخصصان عظماي هسته اي كيهان گران آمده است و آنها را به تلاش انداخته است تا با هر زحمتي هست ضرب شست نشان دهند تا معلوم شود "چه كسي از دانش هسته اي اطلاع دارد"! اما نكته اينجاست كه اگر همة درد آقايان اين بود بهتر بود آن را به خودمان مي گفتند تا ما خودمان اعلام كنيم كه "بابا جان ما نه فيزيكدان هسته اي هستيم و نه علاقه و ادعايي در اين زمينه داريم".

در هر صورت ماجرا گذشت و رفت و اتفاقات زيادي افتاد. از جمله اينكه پروندة ايران به شوراي امنيت رفت و در داخل كشور فضاي اظهار نظر و اطلاع رساني در مورد مسايل هسته اي به شدت تنگتر از گذشته شد و از آن جمله از انتشار بيانيه تاريخي جبهه مشاركت در آخرين روزهاي سال گذشته و قبل از در دستور قرار گرفتن پرونده ايران در شوراي امنيت سازمان ملل جلوگيري شد. بعد از تعطيلات عيد من به شدت درگير كارهاي درسي و پژوهشي خودم بودم و در عين حال احساس مي كردم گفتنی هايم را تا آنجا كه مي توانستم گفته ام و حرف خاصي در شرايط جديد ندارم. اصولاً در اين مهلت 30 روزة شوراي امنيت موضع گيري ايران و طرفهاي غربي مشخص بود و همه منتظر بودند تا اين دوران به سر رسد. به همين دليل چندان حرفي براي زدن وجود نداشت.

در اين اوضاع و احوال بر و بچه ها خبر دادند كه راديو فردا صحبتهاي تندي را از تو نقل كرده است. قبلاً هم رسانه هاي فارسي زبان خارج از كشور خبرهای زيادي از قول ماها نقل كرده اند كه معمولاً امكان پيگيري و تصحيح آنها وجود ندارد. در عين حال اين موضع ما براي همه روشن است كه با رسانه هايي كه مستقيماً زير نظر و با پول دولت آمريكا اداره مي شوند مصاحبه نمي كنيم . اگر آنها مطلبي نقل كنند، از منابع ديگر است. در اين بلبشوي فيلترينگ و بعد از گذشت چند روز من نتوانستم فايل صوتي خبرهايي كه راديوي مذكور از قول من گفته است را به دست آورم. اما بعد از چند تا كله معلق و جستجوي اينترنتي در يك فايل نوشتاري در هم و برهم ديدم كه يك چيزهايي قريب به مضامين خبر كيهان در لابه لاي گفته های آنها بوده است كه جزو حرفهاي من نبوده است.

اين را همين جا اضافه كنم كه اين بي انصافها خودشان آن طرف دنيا نشسته اند و نفس شان از جاي گرم بلند مي شود. حالي شان نيست كه در فضاي داخل ايران وضع طوري نيست كه كسي بيايد اين حرفها و تعابير تند را به كار ببرد. ضمن اينكه خدا وكيلي اگر ما آزاد هم بوديم، فرهنگ روزنامه نگاري و سخنوري مان را از كيهان ياد نگرفته ايم كه تعابيري از قبيل "كلاهبرداري" و "عوامفريبي" را به كشورمان نسبت دهيم. و اصولاً اين كلمات و گفتمان را جزء ادبيات خود نمي دانم.

راستش را بخواهيد اصلاً قصد اين كه وقت بگذارم و پيگير ماجرا شوم كه روزنامه ريپوبليكا چه نوشته، راديو فردا چه گفته و کيهان چه معجونی ساخته نداشتم. از اتفاق هفتة گذشته همان خانم خبرنگار تماس گرفت و از من تقاضاي مصاحبه كرد. با وجود گرفتاري كاري قبول كردم. آمد و مصاحبه اش را انجام داد. وقتي تمام شد پرسيدم ماجرا چه بوده است و شما چه چيزي از قول من چاپ كرده ايد. بسيار ناراحت شد و قول داد موضوع را بررسي كند. اولش فكر كرد كه شايد در هفته هاي اخير خبرنگار ديگري در ريپوبليكا چيزي از قول من نوشته است. برايش توضيح دادم كه نه بابا اين طور نيست، اين دوستان كيهاني تأخير فاز دارند و گهگاه يكي دو ماه بعد به چيزي استناد مي كنند كه همه يادشان رفته است. بعد از تحقيق آن بنده خدا معلوم شد كه به غير از همان مطلب 7 مارس مصاحبه يا مطلب ديگري دربارة بنده در ريپوبليكا چاپ نشده است و در متن آن خبر هم هيچ جمله يا عبارتی که حتی نزديک به مضامين به کار برده در خبر کيهان بخصوص تعابيری لز قبيل "کلاهبرداری" و "عوامفريبی" توسط رژيم ايران، نيامده است. آن چنان اين رفتار مطبوعاتی کيهان برايش غير قابل تصور بود که می خواست يک جوری موضوع را جبران کند، به همين منظور يک توضيحی را از قول خودش برای کيهان فرستاد، که همان طور که انتظار می رفت احتمالا الآن بايد در کاغذهای بازيافتی اطراف کيهان باشد. متن خبر ريپوبليکا که مترجم آن خانم خبرنگار با دقت و وسواس ترجمه كرده و برايم فرستاده و نيز توضيحی كه خانم وانوچينی برای کيهان فرستاده و رونوشتش را به من داده را ضميمه كرده ام.

در خبر كيهان مورد ديگري هم ذكر شده كه بنده براي مشورت در امور هسته اي در دولت گذشته دعوت شده و سپس از تيم مشورتي كنار گذاشته شده ام، كه به كلي پرت و پلاست و ارزش پرداختن ندارد.

اين از كل ماجرا و صداقت كساني كه خود را سرچشمة ارزشها و اخلاقيات مي دانند. ما كه زورمان نمي رسد، از عدليه كشور هم در اين مورد نا اميديم، دعا مي كنيم خدا خودش حساب هر چه درغگوست برسد. نمي دانم حوصله كرديد اين مطلب طولاني را تا اينجا بخوانيد يا نه. از اطاله كلام عذر مي خواهم. اگر موفق شدم احساس خودم را از لجام گسيختگي و رفتار غيرصادقانه و غيراخلاقي برخی ازكيهانی ها كه بارها در حق من (و حتي خانواده ام) و ساير دوستان به كرات انجام شده است به شما منتقل كنم، در پايان نوشته تعدادي نقطه مي گذارم تا هر طور دلتان خواست آنچه لايق مي دانيد در حق آنان خودتان اضافه كنيد. كار ديگري از دست هيچکدام از ما بر نمي آيد. .....................................

متن مطلب منتشر شده در روزنامه ريپوبليکا
تيتر: "نيروگاه ها مفيد نيستند رژيم تشنه قدرت است".

زير تيتر:
احمد شيرزاد صحبت مي كند. فيزيكدان هسته اي ايراني "...... برنامه آقاي احمدي نژاد برنامه اي بي ثمر و جاه طلبانه است. سطح توليد اورانيوم در كشور ما پايين است. بعد از اينكه ايران در انزوا قرار بگيرد كي به ما اورانيوم خواهد فروخت؟ حاكمان ما نه تنها داعيه اين را دارند كه نظريات خود را در مورد مذهب به ديگران ديكته كنند، بلكه در مورد مسائل علمي نيز چنين ادعايي دارند. واقعاً امري عجيب است."
گزارشگر: وانا وانوچيني
اصل مقاله:
"اگر واقعاً در ايران سه متخصص در زمينه انرژي هسته اي داشته باشيم يكي از آنها احمد شيرزاد است.." اين را آقاي محمدرضا خاتمي مسئول جبهه اصلاح طلبان مشاركت و برادر رئيس جمهور سابق ايران آقاي خاتمي در مورد آقاي شيرزاد مي گويد.
آقاي شيرزاد فيزيكدان هسته اي و استاد دانشگاه اصفهان همواره نسبت به پروژه هاي هسته اي ايران نظري انتقادي داشته است. سه سال پيش زماني كه هنوز نماينده مجلس بود در يك جلسه علني مجلس گفت كه رژيم روش نامناسب و نادرستي براي دست يابي به انرژي هسته اي اختيار كرده است. "... ساخت محلي به مساحت بيست هزار مترمربع و عمق 50 متر در نزديكي صحراي نظنز براي گذاشتن چند سانتري فوژ ...". "... متوجه نيستند كه به اين طريق نه تنها به انرژي هسته اي دست نمي يابيم بلكه ضررهاي غيرقابل جبران براي كشور بدنبال مي آورد...."
عليرغم تهديداتي كه همواره متوجه اوست، شيرزاد هرگز از انتقاد به پروژه هاي بي فايده و جاه طلبانه رژيم دست نكشيده است. در روزهاي قبل يكي از سخنرانان جلسه اصلاح طلبان بود، جلسه اي كه در مركز فرهنگي وزارت كار برگزار گرديد. اطلاح طلبان سعي دارند كه با اتحاد بيشتر مانع پيشرفت محافظه كاران افراطي طرفدار احمدي نژاد شوند. پروفسور شيرزاد، موضع شما در مورد برنامه هسته اي كه رژيم ايران آن را غيرقابل بازگشت مي داند چيست؟ "... سالهاست كه ايران زير سايه برنامه هسته اي است و بدتر از آن اينكه هيچكس آگاهي از مسائل فني ندارد. زماني كه ايران تصميم گرفت براي ايجاد امكان بيشتر مذاكره با اروپائيان غني سازي اورانيوم را تعليق كند علي لاريجاني رئيس تيم فعلي مذاكره كننده گفت كه تهران مرواريدي نادر را با شكلات تعويض كرده است و اينكه تعليق را به ضرر ايران ارزيابي كرد. اما كدام مرواريد نادر و كدام منافع ملي؟ قبل از هر چيز هيچكس به اين موضوع اشاره نمي كند كه منابع اورانيوم تقريباً در ايران صفر است. كل منابع ما معادل 1400 تن ماده معدني است. به منظور يك مقايسه استراليا 000/740/1 و قزاقستان 000/600 تن ماده معدني دارد. با 1400 تن مي توان نيروگاه بوشهر را آن هم براي 7 سال راه اندازي كرد. يك نيروگاه معمولاً براي مدت زماني معادل پنجاه سال برنامه ريزي مي شود. نيروگاه بوشهر تابحال 8/1 ميليارد دلار براي كشور هزينه برداشته است. علاوه بر اين، اورانيوم يزد در عمق 350 متري زمين قرار دارد. مي دانيد كه معني استخراج آن از عمق 350 متري يعني چه؟ قيمت هر كيلوگرم كيك زرد 130 دلار است، يعني 6 برابر قيمت بازار جهاني كه 20 دلار است. چنانچه ايران در سطح جهان در انزوا قرار گيرد چه كساني به ما اورانيوم خواهند فروخت؟.."
رژيم ايران تأكيد مي كند كه موضوع غرور ملي در ميان است. "... حاكمان ما نه تنها داعيه اين را دارند كه نظرشان را در مورد مذهب به ديگران ديكته كنند بلكه در مورد امور علمي نيز چنين داعيه اي دارند. واقعاً عجيب است و بي معني". " .. هر شب برنامه هاي آلوده تلويزيون را نگاه مي كنيم برنامه هايي كه مدعي اند در مورد نيروگاه ها كليه مسايل را به مردم توضيح مي دهند و اينكه آژانس بايد حقوق مردم ايران را در مورد استفاده از انرژي هسته اي به رسميت بشناسد. حتماً روزي كساني بايد قيمت اين خيالپردازي ها و فريب دادن مردم را بپردازند".
"اين واقعيت برخلاف روحيه خرمشهر است، زماني كه ايرانيان در سال 1982 تهاجم عراق را دفع كردند. هر چند به مثابه دفاع از مملكت از آن ياد كنند واقعاً برخلاف روحيه خرمشهر است. در آن زمان مي دانستيم كه براي چه مي جنگيم. در مورد انرژي هسته اي دو نوع امكان وجود دارد يا كشور هسته اي است و يا خود را در موضع ريسك هاي سياسي زيادي قرار مي دهد. هيچكس در اين مورد بحث نكرده كه آيا بوشهر واقعاً مفيد است و يا اينكه چقدر سرمايه در نطنز دفن شده است، بدون اينكه در بيلان هزينه هاي دولت از آن اثري باشد. مي گويند دانشمندان بزرگي داريم اما درست نيست. اگر بودند زماني كه اعلام شد كه غني سازي اورانيوم از سر گرفته شده خبر بايد اين بود كه بعد از ماه ها كار، دانشمندان ايراني به موفقيتي بزرگ نايل آمدند. اما اينطور نيست. سانتريفوژها به شرايط سياسي جواب نمي دهند." دولت مي گويد انرژي هسته اي اجتناب ناپذير است، زيرا مصرف داخلي نفت با چنان آهنگي در حال رشد است كه در چند سال آينده روي مقدار صادرات نفت اثر منفي خواهد داشت. "... بوشهر يك نيروگاه هزار مگاواتي است نياز ايران 40000 مگاوات است، آقازاده مي گويد كه 20000 مگاوات بايد در آينده از انرژي هسته اي پوشش بگيرند، بايد از ايشان سئوال كرد با كدام سوخت؟"

نامه خبرنگار ريپوبليکا به کيهان

هيات تحريريه محرم روزنامه کيهان
با سلام،
با عطف به مطالبی که در روزنامه کيهان در تاريخ 3/2/1385 درج شده، مطالبی که در آن به مقاله اينجانب اشاره می کند که در تاريخ 07/03/2006 به چاپ رسيده است، بدينوسيله لازم می دانم تذکر دهم که هدف روزنامه لاريپوبليکا انعکاس افکار و نظريات متفاوت انديشمندان و صاحب نظران در کليه کشورهاست. مقاله من بر اساس مذاکره با آقای شيرزاد و جمع بندی من از مطالبی که ايشان در جلسه نمايندگان ادواری مجلس در وزارت کار مطرح کرده اند نوشته شده است. بايد متذکر شوم که درمقاله من هرگز کلماتی که معنای کلاهبرداری و عوامفريبی نظام جمهوری اسلامی را بدهد مستقيم و يا از قول شخص ديگری به کار برده نشده است. در مقاله گفته شده که برنامه بلند پروازانه و بی ثمر است. ضمنا از آن تاريخ تا کنون هيچ مطلب يا مصاحبه ديگری با آقای شيرزاد در اين روزنامه درج نشده است.

فرستاده ويژه روزنامه ايتاليايی لاريپوبليکا در ايران
VANNA VANNUCCINI